Je hond zit gehurkt, perst en perst, maar er komt niets. Of hij heeft al een dag niet gepoept. Verstopping bij een hond is meestal tijdelijk en vaak snel weer opgelost. Soms zit er wel iets anders achter, en niet elk persen is verstopping. In deze gids lees je wat normale ontlasting is, waardoor een hond verstopt raakt, wat je zelf doet en wanneer je de dierenarts belt.
Wat is normale ontlasting bij een hond?
Normale ontlasting is bruin, stevig maar een beetje zacht, in een worstvormig stuk, en de hoeveelheid past bij wat je hond at. Zo beschrijft AKC gezonde ontlasting.
De meeste honden poepen minstens een keer per dag, vaak in het ritme van hun maaltijden (VCA). Een tot twee keer per dag is normaal. Hoe vaak precies, hangt af van wat en hoe vaak je hond eet (AKC).
Bij verstopping zie je iets anders. De drollen zijn hard, droog, brokkelig of afgeplat, of het zijn kleine keuteltjes (MC voor Dieren, AKC). Dat komt doordat de dikke darm water uit de ontlasting haalt: hoe langer ze blijft zitten, hoe harder en droger ze wordt (VCA, Merck). Je hond probeert vaak te poepen zonder resultaat, draait rondjes, hurkt telkens opnieuw, rijdt sleetje (schuift met zijn achterwerk over de grond) of piept. Soms eet hij minder of braakt hij (VCA).
Verstopping of iets anders?
Niet elk persen is verstopping: een hond perst ook bij diarree en bij een blaasprobleem, en dat laatste kan spoed zijn. Kijk daarom goed wat er uitkomt, en uit welke kant.
| Wat je ziet | Wat het vaak is | Wat je doet |
|---|---|---|
| Stevige bruine worst, 1 à 2 keer per dag | Normale ontlasting | Niets |
| Kleine, harde keuteltjes | Te weinig vocht, beginnende verstopping | Water, wandelen, opvolgen |
| Persen, er komt niets of wat vocht | Verstopping | Dezelfde dag bellen, meteen bij braken |
| Vaak kleine beetjes dun, slijm of bloed | Dikkedarmontsteking, diarree | Dierenarts bij aanhouden |
| Smalle, lintvormige drollen | Iets drukt op de darm | Dierenarts |
| Persen om te plassen, geen plas | Geblokkeerde plasbuis | Direct je dierenarts bellen |
De tabel is gebaseerd op AKC, VCA, Merck en MC voor Dieren (zie Bronnen).
- Vocht langs een harde prop: door het harde persen komt er soms een beetje vocht, slijm of bloed mee. Dat lijkt op diarree, maar het is ontlasting die langs de harde massa glipt (VCA).
- Persen bij diarree: bij een ontsteking van de dikke darm moet je hond vaak en dringend, en perst hij tijdens en na het poepen. Er komen kleine beetjes halfvaste of vloeibare ontlasting, soms met slijm of helderrood bloed (VCA). Lees meer in onze gids over diarree bij je hond en over bloed in de ontlasting.
- Persen om te plassen: perst je hond zonder dat er urine komt, of alleen kleine straaltjes, dan kan zijn plasbuis geblokkeerd zijn, bijvoorbeeld door een blaassteen. Dat is zeer pijnlijk en levensbedreigend. Het komt vaker voor bij reuen (VCA).
- Lintvormige drollen: een vergrote prostaat, een gezwel of een oud bekkenletsel kan de darm dichtdrukken. De ontlasting wordt dan smal of lintvormig (Merck).
Waardoor raakt een hond verstopt?
Meestal at je hond iets wat hij slecht verteert, zoals botten of plantmateriaal, maar ook te weinig drinken, weinig beweging, stress, medicijnen of pijn kunnen verstopping geven. Dit zijn de belangrijkste oorzaken.
- Botten en onverteerbare dingen: de meest voorkomende oorzaak zijn botten, plantmateriaal of andere dingen die je hond niet goed verteert (VCA). Te veel bot maakt de ontlasting hard (MC voor Dieren). Lees ook wat een hond beter niet eet.
- Haren: honden met lang haar en honden die zich veel likken, slikken haren in en lopen meer risico (VCA).
- Te weinig vocht: drinkt je hond te weinig of is hij uitgedroogd, dan wordt de ontlasting harder (VCA, Merck). Natvoer of wat water door de maaltijd kan helpen om meer vocht binnen te krijgen (AKC).
- Te weinig vezels: voeding met te weinig vezels kan de ontlasting hard maken (MC voor Dieren). Vezels nemen water op en maken de ontlasting zachter (Merck).
- Plotse voedingswissel: een nieuwe voeding of iets nieuws eten kan de ontlasting verstoren (VCA).
- Weinig beweging: honden die weinig bewegen, hebben vaker een tragere darm (AKC).
- Stress en angst: een hond die gestrest is, of die zijn behoefte uitstelt, kan verstopt raken (VCA, Merck).
- Medicijnen: onder meer sterke pijnstillers (opioïden), plasmiddelen, antihistaminica (allergiemiddelen) en sommige maagmiddelen kunnen verstopping geven (VCA, AKC). Stop nooit zelf met een medicijn, maar overleg met je dierenarts.
- Pijn bij het poepen: artrose of een andere pijn maakt hurken lastig. Je hond houdt het dan langer op (VCA).
- Prostaat: bij niet-gecastreerde reuen kan een vergrote prostaat de darm dichtdrukken (VCA, Merck, MC voor Dieren).
- Breuk naast de anus: bij een perineale hernia zakken weefsel of organen door een zwakke bekkenbodem. Dat zie je vooral bij niet-gecastreerde reuen van middelbare leeftijd of ouder. Je hond perst, raakt verstopt en je ziet soms een zwelling naast de anus. Kan hij niet plassen, bel dan direct (Merck, VCA).
- Anaalklieren: verstopte of ontstoken anaalklieren maken poepen pijnlijk. Je hond rijdt sleetje of likt aan zijn achterwerk (Merck). Omgekeerd kan verstopping ook anaalklierproblemen uitlokken (VCA). Lees meer over terugkerende verstopte anaalklieren.
- Een ziekte: bijvoorbeeld een trage schildklier (VCA).
Afwachten of bellen?
Kijk niet alleen naar de ontlasting, maar vooral naar je hond: eet, drinkt en speelt hij normaal, en perst hij of niet? Deze drie situaties helpen je kiezen.
- Afwachten: je hond heeft minder dan een dag niet gepoept, of de ontlasting is wat harder, maar hij eet, drinkt en speelt normaal en perst niet. Geef water, ga wandelen en houd hem in de gaten (AKC). Gaat het om een pup, een oudere hond of een hond die ziek is of medicijnen krijgt? Bel dan sneller, bij twijfel altijd.
- Bel je dierenarts, dezelfde dag: je hond perst zonder resultaat, ook als hij nog eet; hij heeft na 24 uur nog niet gepoept, ook als hij verder normaal doet; je ziet een beetje bloed of slijm; hij heeft vaker harde ontlasting of smalle, lintvormige drollen; hij rijdt sleetje; hij kreeg net een nieuw medicijn; of je ziet een zwelling naast de anus (AKC, VCA, Merck).
- Bel direct: je hond perst zonder resultaat en eet niet of braakt; hij heeft een pijnlijke buik of is sloom; je ziet veel bloed; hij perst om te plassen en er komt niets of alleen wat druppels; of je denkt dat hij een bot of voorwerp heeft ingeslikt en hij perst, braakt of niet eet (AKC, VCA, Merck). Braakt je hond ook, lees dan wat je doet als je hond braakt.
Wat doe je zelf bij verstopping?
Is je hond pas kort verstopt en doet hij verder normaal, zorg dan eerst voor genoeg water en beweging. Extra vezels kunnen helpen, maar overleg daarover met je dierenarts (AKC, Merck).
- Water
- zet op meerdere plekken een waterbak neer, zodat je hond meer drinkt (AKC).
- Wandelen
- een rustige wandeling helpt de darm op gang (AKC). Geef je hond ook genoeg kansen om zijn behoefte te doen (Merck).
- Vezels via je dierenarts
- vezels zoals psyllium (vlozaad) of pompoenpuree zonder suiker of kruiden nemen water op en maken de ontlasting zachter. Vraag je dierenarts welke vezels en hoeveel, zeker bij een kleine hond. Zorg dat je hond eerst goed drinkt (Merck, AKC). Niet elke verstopte hond heeft meer vezels nodig: afhankelijk van de oorzaak raadt de dierenarts soms juist minder vezels aan (VCA). Meer over vezels lees je in onze gids over vezelrijke voeding.
- Geen botten
- geef je hond liever geen botten, en houd afval buiten bereik (VCA).
- Geen middelen voor mensen
- geef geen laxeermiddel, zetpil of klysma (darmspoeling) uit je eigen kast. Die gebruik je alleen op advies van je dierenarts (AKC). Bij een uitgedroogde hond maakt een laxeermiddel de uitdroging erger, en paraffineolie via de mond kan in de longen terechtkomen (Merck).
- Noteer wat je ziet
- wanneer hij voor het laatst poepte, hoe het eruitzag, wat hij at en welke medicijnen hij krijgt. Dat helpt je dierenarts (AKC).
Komt verstopping vaker terug? Dan is een vaste maaltijd met genoeg vezels, altijd vers water en geregeld wandelen de basis (Merck). Wissel je van voeding, doe dat dan rustig: op onze pagina over gevoelige darmen bij honden staat een overstapschema. Laat je dierenarts ook zoeken naar een oorzaak.
Wat doet de dierenarts bij verstopping?
De dierenarts voelt aan de buik, doet meestal een rectaal onderzoek en maakt vaak een röntgenfoto om te zien hoeveel ontlasting er vastzit en waarom. Dat beschrijft VCA. Bloed- en urineonderzoek tonen of je hond uitgedroogd is of een andere ziekte heeft.
Bij een milde verstopping zijn vaak vezels, water en een laxeermiddel op voorschrift genoeg. Zit de ontlasting muurvast, dan geeft de dierenarts een klysma of haalt hij ze er onder verdoving uit. Soms moet je hond even blijven voor een infuus of meerdere klysma's (VCA, Merck). Bij de meeste honden gaat het om iets wat ze aten, en is verder niets nodig (VCA). Zit er een oorzaak achter, zoals de prostaat of een breuk, dan pakt de dierenarts die aan.
Bronnen
- VCA Animal Hospitals: Constipation in Dogs
- Merck Veterinary Manual: Constipation, Obstipation, and Megacolon in Small Animals
- Merck Veterinary Manual (pet owner version): Disorders of the Rectum and Anus in Dogs
- AKC: Dog Constipation: Signs, Causes, and Treatment
- AKC: How Often Should My Dog Be Pooping?
- AKC: How to Tell If Your Dog's Poop Is Healthy
- VCA Animal Hospitals: Colitis in Dogs
- VCA Animal Hospitals: Bladder Stones in Dogs
- VCA Animal Hospitals: Perineal Hernia
- VCA Animal Hospitals: Anal Sac Disease in Dogs
- Medisch Centrum voor Dieren: Verstopping hond