Een reep chocolade op de salontafel, een pakje kauwgom in een jaszak, een bord met restjes ui. Voor een hond ruikt het allemaal lekker, maar een deel van wat wij dagelijks eten is giftig voor honden. Hieronder lees je welk eten je hond niet mag, wat het met hem doet, hoe dringend het is en wat je meteen doet als hij er toch van at.
Welk eten is giftig voor honden?
De gevaarlijkste etenswaren voor honden zijn chocolade, xylitol, druiven en rozijnen, ui en look, macadamianoten, alcohol, cafeïne en rauw deeg met gist. Daarnaast zijn er dingen die niet giftig zijn, maar wel schade doen, zoals gekookte botten en vette restjes.
In deze tabel zie je per etenswaar wat het doet en hoe snel je moet handelen. De bronnen staan onderaan.
| Etenswaar | Wat het doet | Hoe dringend |
|---|---|---|
| Chocolade en cacao | Onrust, braken, trillen, hartritmestoornissen | Bel direct |
| Xylitol (suikervrij snoep en kauwgom) | Plotse daling van de bloedsuiker, soms leverschade | Bel direct |
| Druiven, rozijnen en krenten | Kan de nieren beschadigen | Bel direct |
| Alcohol | Wankelen, sufheid, moeite met ademen | Bel direct |
| Rauw deeg met gist | Zet uit in de maag en maakt alcohol aan | Bel direct |
| Koffie en andere cafeïne | Onrust, hijgen, hartritmestoornissen | Bel direct |
| Ui, look, prei en bieslook | Beschadigt rode bloedcellen, bloedarmoede na enkele dagen | Bel je dierenarts |
| Macadamianoten | Zwakte, wankelen, trillen, koorts | Bel je dierenarts |
| Gekookte botten | Splinters, verstikking, verstopping | Bel je dierenarts |
| Avocadopit | Kan vast komen te zitten in de darm | Bel je dierenarts |
| Zoute snacks in grote hoeveelheid | Veel dorst, braken, trillen | Bel je dierenarts |
| Vette restjes en noten | Braken, diarree, soms een ontstoken alvleesklier | Klein beetje: afwachten, veel: bel je dierenarts |
| Melk en zuivel | Diarree, want honden verteren lactose slecht | Afwachten, bel bij aanhoudende diarree |
Fruit houden we hier bewust kort. Wil je weten welk fruit wel mag en waarom druiven zo gevaarlijk zijn, lees dan welk fruit een hond mag eten.
Hond eet chocolade: waarom is het gevaarlijk?
Chocolade is gevaarlijk omdat cacao theobromine bevat, een stof die een hond heel traag afbreekt. Hoe donkerder de chocolade, hoe meer theobromine en hoe groter het risico (ASPCA).
Theobromine hoort bij dezelfde groep stoffen als cafeïne. Het jaagt het zenuwstelsel en het hart op. Bij een hond duurt het ongeveer 17,5 uur voor de helft is afgebroken (Merck).
Van minst naar meest gevaarlijk:
- Witte chocolade: bevat bijna geen theobromine, wel veel vet en suiker.
- Melkchocolade: gevaarlijk in grotere hoeveelheden, zeker voor een kleine hond.
- Pure chocolade: al gevaarlijk in kleine hoeveelheden.
- Cacaopoeder, bakchocolade en cacaobonen: het meest geconcentreerd.
Hoeveel is te veel? Het Belgische Antigifcentrum geeft dierenartsen een tabel. Volgens die tabel kan een hond van 10 kg al lichte klachten krijgen na ongeveer 23 gram pure chocolade, 95 gram melkchocolade of 5 gram cacaopoeder. Bij ongeveer het dubbele van die hoeveelheid theobromine verwacht je ernstige klachten (Antigifcentrum). Elke hond reageert anders, en het cacaogehalte verschilt per product. Reken het dus niet zelf uit: bel je dierenarts en geef de soort, de hoeveelheid en het gewicht van je hond door.
De eerste klachten zie je soms al na 2 tot 4 uur (Antigifcentrum), meestal binnen 6 tot 12 uur: veel drinken, braken, diarree, een opgezette buik en onrust. Later kunnen trillen, een snelle hartslag en stuipen volgen. In ernstige gevallen houden de klachten tot 72 uur aan (Merck).
Xylitol, ui en druiven: let op verborgen bronnen
Gif zit vaak waar je het niet verwacht: in suikervrije kauwgom, een saus met ui of een krentenbol. Lees daarom het etiket van wat je met je hond deelt.
Xylitol
Xylitol is een zoetstof (op het etiket soms E967) in suikervrije kauwgom, snoep, pepermuntjes, sommige pindakaas, gebak, tandpasta voor mensen en kauwvitamines. Bij een hond laat het de bloedsuiker snel dalen. Dat kan al binnen 30 minuten, of pas na 12 tot 18 uur bij kauwgom. Je ziet dan braken, zwakte, wankelen en in ernstige gevallen stuipen. Sommige honden krijgen na 24 tot 48 uur ook leverschade. Staat er "suikervrij" op een product, kijk dan of er xylitol in zit (Merck).
Ui, look, prei en bieslook
Ui en look zijn giftig in elke vorm: rauw, gebakken, gedroogd of als poeder. Geconcentreerde vormen, zoals uienpoeder en soepmix, geven het grootste risico. De klachten komen pas na enkele dagen, als de rode bloedcellen afbreken: zwakte, bleek of geel tandvlees en in ernstige gevallen instorten (Merck). Let dus ook op restjes met saus, jus of kruidenmix.
Druiven, rozijnen en krenten
Druiven en rozijnen kunnen bij een hond de nieren beschadigen. Niet elke hond reageert even sterk, en je kunt niet voorspellen hoe jouw hond reageert. Meestal begint het met braken of diarree binnen 6 tot 12 uur, en nierfalen kan binnen 24 tot 72 uur volgen (Merck). Denk aan verborgen bronnen zoals krentenbollen, muesli, koek en studentenhaver.
Macadamianoten, alcohol en deeg
- Macadamianoten: binnen 12 uur zwakte, wankelen, trillen, koorts of braken. Meestal is het binnen 12 tot 48 uur over, maar laat je hond wel nakijken (Merck).
- Alcohol: wordt snel opgenomen en kan braken, wankelen, sufheid en ademhalingsproblemen geven (ASPCA).
- Rauw deeg met gist: zet uit in de warme maag en de gist maakt alcohol aan. Je hond probeert vaak tevergeefs te braken en krijgt een opgezette buik. De maag kan zelfs draaien, en dat is levensbedreigend (ASPCA, Merck).
Gekookte botten, avocadopit en vette restjes: niet giftig, wel gevaarlijk
Gekookte botten splinteren in scherpe stukjes die je hond kunnen laten stikken of de bek, keel en darmen kunnen beschadigen. Grote stukken kunnen ook vast komen te zitten. Heeft je hond een gekookt bot gegeten, bel dan je dierenarts voor advies (AKC).
- Botjes van tafel: houd de schaal en de vuilnisbak buiten bereik.
- Varkensribben en vette restjes: veel vet kan een ontstoken alvleesklier uitlokken (AKC). Lees meer over pancreatitis bij je hond.
- Noten: amandelen, pecannoten en walnoten zijn vet en kunnen braken en diarree geven (ASPCA).
- Avocado: honden zijn vrij ongevoelig voor de stof persine, maar de grote pit kan de darm afsluiten (Merck).
Heeft je hond na zo'n restje dunne ontlasting, lees dan wat je doet bij diarree bij je hond.
Je hond at iets giftigs: wat doe je?
Bel meteen je dierenarts, ook als je hond nog niets laat merken, en laat hem niet zelf braken. Veel giffen geven pas na uren of dagen klachten, en dan is het vaak te laat om het gif nog uit de maag te halen.
Zo pak je het aan:
- Haal de rest weg
- zorg dat je hond niet verder eet en houd andere dieren weg.
- Laat niet zelf braken
- geen zout, geen vinger in de keel, geen middeltjes. Het Antigifcentrum zegt het letterlijk: laat het dier niet overgeven of iets innemen (Antigifcentrum). Te veel zout is zelf giftig (ASPCA). Braken opwekken doet de dierenarts, die weet wanneer het zin heeft en wanneer niet.
- Bel je dierenarts
- buiten de openingsuren bel je de dierenarts van wacht of een dierenkliniek met spoeddienst.
- Houd de gegevens klaar
- wat je hond at, hoeveel ongeveer, wanneer, zijn gewicht en welke klachten je ziet. Neem de verpakking mee.
België: het Antigifcentrum (070 245 245) beantwoordt ook vragen over dieren, op weekdagen van 8 tot 16 uur en in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur. Oproepen over mensen gaan voor, en alleen je dierenarts kan het advies bevestigen (Antigifcentrum).
Nederland: het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum informeert artsen, apothekers en andere professionele hulpverleners, geen baasjes (NVIC). Bel dus je dierenarts. Die kan het centrum zelf raadplegen.
Afwachten of bellen?
Bij giftig eten wacht je nooit tot er klachten komen. Bij iets onschuldigs mag je je hond rustig in de gaten houden.
- Afwachten
- je hond at een klein beetje van iets dat niet giftig is, zoals een stukje appel of gewoon brood zonder rozijnen, en hij gedraagt zich normaal.
- Bel je dierenarts
- je hond at ui, look, macadamianoten, een gekookt bot, een avocadopit of een grote portie vet of zout, of je weet niet goed wat of hoeveel hij at. Bel dan vandaag nog, ook zonder klachten.
- Bel direct
- je hond at melk- of pure chocolade, cacao, xylitol, druiven of rozijnen, koffie, alcohol of rauw deeg, of hij braakt herhaaldelijk, kokhalst, trilt, wankelt, krijgt stuipen, heeft bleek of geel tandvlees of een opgezette buik, ademt moeilijk of zakt in elkaar.
Hoe sneller je belt, hoe meer je dierenarts kan doen. Gif uit de maag halen lukt alleen kort na het eten, bij chocolade bijvoorbeeld binnen ongeveer 2 uur (Merck).
Braakt je hond nadat hij iets verkeerds at? In onze gids over braken bij honden lees je wat de kleur van het braaksel zegt en wanneer je meteen belt.
Zo houd je giftig eten buiten bereik
Honden eten snel wat binnen handbereik ligt, dus het beste begin is giftig eten hoog en dicht weg te zetten. Honden zijn vaak het slachtoffer van hun eigen gulzigheid, schrijft het Antigifcentrum. Een paar vaste gewoontes maken veel verschil.
- Zet chocolade, snoep en kauwgom hoog: ook in handtassen en jaszakken. Let extra op rond Pasen, Sinterklaas en Kerst.
- Gebruik een vuilnisbak met deksel: botjes, restjes en koffiedik trekken honden aan.
- Geef geen restjes van tafel: sauzen en jus bevatten vaak ui, look of veel zout.
- Spreek het af met kinderen en bezoek: niet iedereen weet wat een hond niet mag.
- Kies hondensnacks: houd alle snacks samen onder ongeveer 10% van de dagelijkse calorieën, dan blijft de maaltijd de basis (VCA).
Hoeveel je hond per dag nodig heeft, reken je uit met onze calculator. Wil je weten of je hond op een gezond gewicht zit, lees dan wat een gezond gewicht is voor jouw hond. En zoek je een recept dat bij jouw hond past? Start de Pure Bob voedingsquiz.
Bronnen
- Vergiftiging van dieren (Antigifcentrum)
- Vergiftiging van honden door chocolade, voor dierenartsen (Antigifcentrum)
- Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC, UMC Utrecht)
- Chocolate Toxicosis in Animals (Merck Veterinary Manual)
- Xylitol Toxicosis in Dogs (Merck Veterinary Manual)
- Garlic and Onion Toxicosis in Animals (Merck Veterinary Manual)
- Grape, Raisin, and Tamarind Toxicosis in Dogs (Merck Veterinary Manual)
- Macadamia Nut Toxicosis in Dogs (Merck Veterinary Manual)
- Avocado Toxicosis in Animals (Merck Veterinary Manual)
- Bread Dough Toxicosis in Animals (Merck Veterinary Manual)
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets (ASPCA Animal Poison Control)
- Can Dogs Eat Bones? (AKC)
- Dog Treats (VCA Animal Hospitals)
